De afgelopen periode hebben een aantal grotere hypotheekverstrekkers hun activiteiten op de hypothekenmarkt flink teruggeschroefd of zelfs volledig gesaneerd. Het gevolg hiervan is dat de concurrentiegraad in de markt sterk is toegenomen.  Wanneer we een inschatting maken voor de huidige situatie komt de Herfindahl-Hirschmann index (HHI), een maat voor de concurrentiegraad, ruim boven de 2.000 uit en de som van de marktaandelen van de top 4 (C4) boven de 85% uit.

Per 1 januari van dit jaar is BNP Paribas gestopt met het verstrekken van hypotheken, Delta Lloyd verstrekt bijna alleen nog hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie (NHG) en ook SNS Bank heeft een flinke rem gezet op het aantal verstrekte hypotheken in verband met strenge kapitaaleisen. Het is de enige bank die onder de Europese stresstest van eind vorig jaar onvoldoende bufferkapitaal had.

De NMa heeft in mei 2011 nog een sectorstudie uitgevoerd naar de concurrentieomstandigheden op de Nederlandse hypotheekmarkt. Er is met name onderzoek gedaan naar het prijsgedrag van hypotheekverstrekkers en de structuur van de markt.

Een belangrijke conclusie was, dat hypotheekverstrekkers die niet tot de traditionele grote Nederlandse banken behoren, zoals AEGON, Argenta en BNP Paribas, hebben gezorgd voor een afname van de marges op hypotheken en zorgen voor voldoende competitiviteit in de markt. BNP Paribas is inmiddels gestopt met het verstrekken van nieuwe hypotheken in Nederland.

Een andere belangrijke conclusie was, dat de marktconcentratie van hypotheekverstrekkers in de periode van 2004 tot 2010 van significante invloed is geweest op de hoogte van de hypotheekrente. Uit een statistische analyse blijkt, dat de factoren concentratie, financieringskosten, risico en de beperkingen aan de prijsvorming van de gesteunde banken een statistisch significante invloed hebben op de hoogte van de hypotheekrente.

De HHI en marktconcentratie van de top-4 concerns (C4) is sinds 2004 aanzienlijk gestegen, blijkt uit onderstaande figuur.

Een HHI van boven de 2.000 wordt over het algemeen gezien als een grens voor vrije marktwerking. In 2010 kwam de HHI volgens de NMa in totaal uit op 1883.

Wanneer we een inschatting maken voor de huidige situatie en de verliezen in marktaandeel van BNP Paribas, SNS en Delta Lloyd verdelen over de andere partijen komt de HHI ruim boven de 2.000 uit en de C4 boven de 85% uit.

De vraag is nu hoe dit zich vertaalt in het aanbod naar de consumentenmarkt en wat de invloed is op de hypotheekrente.

Be Sociable, Share!

•