Het aantal zelfstandigen is ondanks of misschien wel dankzij de economische crisis in 2008 en de financiële crisis in 2011 doorgegroeid. Inmiddels zijn er al meer dan 1 miljoen zelfstandigen, waarvan ongeveer 732.000 zelfstandige zonder personeel (zzp’er) en 347.000 zelfstandige met personeel of meewerkend familielid. Het aantal zzp’ers is sterk gegroeid en het aantal zelfstandigen met personeel is licht gedaald. Het aandeel in de beroepsbevolking is inmiddels bijna 14%.
Veel zzp’ers geven aan dat de keuze om zelfstandig te gaan werken vaak een bewuste keuze is, maar steeds meer zzp’ers kiezen er nu ook voor omdat ze hun baan zijn kwijtgeraakt.
Ongeveer eenderde van de zelfstandigen is vrouw. Het aantal vrouwelijke zelfstandigen is de laatste jaren sterker gestegen dan het aantal mannelijk zzp’ers. Wat betreft ontwikkelingen in leeftijdsgroepen is de meeste stijging te zien in de leeftijdsgroep 55+.
Een interessante ontwikkeling is de trend, dat steeds meer zzp’ers zich organiseren in coöperaties. In een coöperatie bundelen zzp’ers hun krachten om de marktkansen te vergroten (verbreding dienstenaanbod) en schaalvoordelen te genereren (inkoop, huisvesting, marktbewerking, verzekeringen). Veel zelfstandigen vinden het prettig om kennis te delen en vinden het prettig om niet alleen thuis te zitten met de kans in een sociaal isolement te raken.
Daarnaast zijn er goede voorbeelden bekend van coöperaties die voorzien in collectieve pensioenoplossingen of onderlinge arbeidsongeschiktheidsvoorziening. Een voorbeeld hiervan zijn de zogenaamde broodfondsen.
Een andere interessante ontwikkeling is de uitspraak dat werkgevers die zelfstandige arbeidskrachten inhuren voor klussen in hun bedrijf, verantwoordelijk zijn voor hun veiligheid. Dit kan mogelijk invloed hebben op de markt voor AOV voor zelfstandigen en aansprakelijkheid voor bedrijven, die de zelfstandigen inhuren.
