Platformwerk

Met plezier delen wij onze visie rondom platformwerk en hoe dit uw markt en onderneming beïnvloedt. Ga vrijblijvend in gesprek met Daniël Koudijs, manager bij Baken Adviesgroep.

Neem contact op met Daniël >

Toegankelijk en flexibel

Platformwerk is vooral populair onder jong-volwassenen. Dit komt met name omdat het werk toegankelijk en flexibel is.  Zo kan de platformwerker zijn eigen uren bepalen, en daarbij ook meestal zijn eigen werktijden. Daarnaast leveren deze platformen nieuwe banen op: Deliveroo-fietskoeriers, Helpling-schoonmakers, Uber-chauffeurs en Fiverr-ontwerpers behoren allemaal tot het nieuwe fenomeen van de platformwerker.

Platformwerkers: de internet-arbeidersklasse 

Naast platformeconomie spreekt men ook wel van kluseconomie. Oorspronkelijk komt het woord namelijk van het Engelse gig-economy. Deze term is ontstaan omdat platformwerkers als het ware verschillende “klussen” uitvoeren waarbij de opdracht tot stand komt via een online platform. Platformwerkers zijn dan ook personen die via (online) platformen werk vinden.

Platformwerk als coördinator

De opdrachtgever voor deze klussen is in de regel niet het platform zelf, maar bijvoorbeeld een consument die in een pizza besteld, of een bedrijf dat een graphic-designer voor een specifiek project zoekt. Het platform zorgt voor een efficiënte samenkomst tussen vraag en aanbod. Daarnaast biedt het een veilige zakelijke omgeving en loopt meestal ook de betaling via het platform. Op deze manier coördineert het platform de markt.  

De omvang van platformwerk

Omdat platformwerk relatief nieuw is, bestaat er nog veel onduidelijkheid over.  Zo zijn er misvattingen over wat precies onder platformwerk valt, en wat de relatie is tussen platformwerker en platform. Als gevolg is het lastig in te schatten hoeveel platformwerkers er zijn. Op basis van verschillende steekproeven wordt het aantal platformwerkers in Nederland eind 2017 geschat op circa 30.000 tot 40.000 (0,4% van de beroepsbevolking).

 

Andere inschattingen leggen dit percentage echter veel hoger (richting 12%). Een belangrijke factor die het verschil tussen de inschattingen verklaart is de frequentie van arbeidswerk: er zijn veel mensen die weleens werken via een platform, maar aanzienlijk minder die dit met regelmaat doen.

Platformwerk in diverse sectoren

Naast  de taxi’s en bezorging groeit platformwerk ook in sectoren als de Horeca (zie bijvoorbeeld Temper) en binnen Zakelijke Dienstverlening (zie platformen zoals Werkspot, Helpling en Fiverr). Platformwerk ontwikkelt zich vooralsnog dus hoofdzakelijk in sectoren die al een sterk freelance karakter hebben. Maar tegenwoordig komt platformwerk ook in andere sectoren op. Een voorbeeld hiervan is Care, een organisatie die ouderenzorg met de platformeconomie verbindt. 

 

Komende jaren zien we het aantal platformwerkers fors toenemen. In het Marktrapport Inkomen 2019 gaan we dieper in op de prognose van platformwerk en onderzoeken we hoe deze groei verschilt per sector.

De platformwerker-kwestie

Met de snelle groei van de platformeconomie nemen ook  de discussies over de positie van platformwerkers op de arbeidsmarkt toe. Zijn platformwerkers eigenlijk werknemers in dienst van het platform? Of zijn het zelfstandigen die in opdracht van het platform werken?

Deze discussie wordt zowel in de rechtbank als in de politiek gevoerd. En daar wordt duidelijk dat er nog veel onduidelijkheid bestaat. Zo stelde Nederlandse rechters begin dit jaar dat maaltijdbezorgers van Deliveroo geen zzp’ers zijn maar werknemers, terwijl dezelfde rechtbank in mid-2018 het tegenovergestelde oordeelde.

De Deliveroo-kwestie speelt in de hele EU: de bezorgers in het VK, Ierland, Duitsland en Frankrijk werken bijvoorbeeld als zelfstandigen, terwijl ze in Spanje juist werknemers zijn. Daarnaast lijkt het ook uit te maken voor welk platform wordt gewerkt: zo ziet het VK Deliveroo-bezorgers als zelfstandigen maar Uber-chauffeurs als ‘workers’, een tussenvorm van werknemer en zelfstandige.

Nieuwe richtlijnen vanuit overheid

De discussies zijn een gevolg van de  bestaande onduidelijkheid over de rechten, plichten en positie van platformwerkers op de arbeidsmarkt. In reactie hierop werkt de EU aan nieuwe richtlijnen voor de platformeconomie, met het doel om flexibele arbeidskrachten aanvullende bescherming te bieden. Deze ontwikkeling past in de meer kritische houding van de overheid tegenover grote tech-bedrijven. Transparantie voor werknemers ove hun rechten en plichten spelen hierin een centrale rol.

Nieuwe risico’s, verzekering & regulering

Platformwerkers zijn, vergelijkbaar met zelfstandigen, niet beschermd tegen verzuim of arbeidsongeschiktheid. Daarnaast lopen ze op de lange termijn risico op een achterblijvende carrièreontwikkeling door gebrek aan opleidingen, trainingen en teamwork. Ook heeft deze groeiende groep werknemers bepaalde eigen risico’s waar zij zich op dit moment nog zeer beperkt tot niet voor kunnen verzekeren.

Grote stijging platformwerk

Daarbij komt dat het aantal platformwerkers de laatste jaren een grote stijging laat zien. Naar schatting zullen er de komende zeven jaar ruim 350 duizend platformwerkers in Nederland bijkomen. Deze combinatie van een hogere schadelast en het stijgend aantal platformwerkers is een uitdaging voor de verzekeringsmarkt.

Platformwerk en de verzekeringsmarkt

Zowel nationaal als internationaal komen er signalen op van risico’s die specifiek verbonden zijn aan platformwerk. Het risico op letsel lijkt bijvoorbeeld significant hoger te liggen bij platformwerkers in de bezorgsector, zoals fietskoeriers en bezorgscooters.  Deze relatief hogere letselschade vormt niet alleen voor de platformwerker zelf een uitdaging, maar levert ook een pijnpunt voor verzekeraars. Zo zijn er al verzekeraars die geen bezorgscooters meer verzekeren: de schadelast is daarvoor te groot.

Marktrapport Inkomen 2019

In 2016 publiceerden we onze eerste analyse over platformwerk en de Inkomensmarkt. Sindsdien breiden wij onze visie continu uit met onderzoek en scenario-analyses. Zicht op de uitdagingen en kansen van platformwerk is voor verzekeraars belangrijk. De ontwikkeling van deze nieuwe vorm van werken creeërt kansen: van preventie tot distributie en nieuw marktpotentieël. Daarom publiceren wij elk jaar ons Marktrapport Inkomen. Dit rapport geeft een overzicht van macro-economische ontwikkelingen en gaat dieper in op disruptieve trends. 

Meer weten?

Baken Adviesgroep is een data- en adviesbureau met een frisse blik en vernieuwende analyses. Ons team is een mix van jong talent en ervaren consultants die vooruitdenken. Gedreven door de nieuwste toepassingen op het gebied van machine-learning leveren we onderzoeken en rapporten met een eigen kijk. Graag komen we met u in contact over de mogelijkheden.