Vooruitblik: de verzekeringsmarkt in coronatijd

In januari deelden we onze vooruitblik op 2020. Op dat moment was de dreiging van het coronavirus in Nederland nog ver weg. In verband met de binnenkort te publiceren Kwartaalrapporten, kijken we dit keer nogmaals vooruit. Daniel Koudijs, manager van Baken Adviesgroep, praat ons bij over de huidige staat van de economie en de verzekeringsmarkt: 'Het economisch herstel krijgt mogelijk de vorm van een Nike logo'.

Laten we dicht bij huis beginnen: hoe heeft Baken Adviesgroep de afgelopen vier maanden beleefd?

Net als de meeste bedrijven werken we vanuit huis. Voor ons als digitale organisatie is dit gelukkig geen al te grote aanpassing. Het is interessant om te zien hoe gedwongen verandering ook weer kan leiden tot nieuwe zienswijzen: zowel binnen ons team als in het contact met onze klanten zien we creatieve ideeën ontstaan. Onze strategie om ons meer te richten op het digitale domein heeft zich in deze periode nog sterker ontwikkeld. Zo werken we bijvoorbeeld voor diverse klanten aan data-monitors, die de belangrijkste ontwikkelingen in diverse branches overzichtelijk bij elkaar brengen. 

 

De coronamaatregelen hebben een enorme impact op de Nederlandse economie. Hoe denk jij dat deze zich het komende jaar zal ontwikkelen?

We weten nog lang niet alles, maar inmiddels weten we zeker dat de klap komt en dat deze niet snel voorbij is. Vanuit economisch perspectief is het belangrijk om op te merken dat deze crisis niet kwam door een ‘weeffout’ in de economie, zoals dit bij de kredietcrisis wel het geval was. Het virus is een externe factor, vergelijkbaar met een meteoriet of vulkaanuitbarsting. Dit doet in de eerste instantie vermoeden dat een snelle wederopbouw mogelijk is. De vraag is alleen: hoe ziet dit herstel eruit? Als we het hebben over de ontwikkeling van de economie in de komende crisistijd, dan moeten we ons richten op de vorm van het herstel. En daarmee bedoel ik hoe de lijn van het herstel eruit zal gaan zien, als je deze zou visualiseren in een grafiek. 

 

Wat moet ik mij bij een dergelijke ‘lijnvorm’ voorstellen?

In de analyses voor economisch herstel wordt vaak gebruik gemaakt van verschillende letters om de vorm van het herstel te duiden. Zo werd er in het geval van de coronacrisis eerst gedacht aan de ‘V’: in dit scenario is de recessie eventjes hard en diep, gevolgd door een snel herstel. Als de crisis wordt veroorzaakt door een externe impact is dat soms het geval. Toch blijkt nu dat deze crisis langer en onzekerder is dan een snelle ‘klap’. De ‘V’ wordt het dus niet. Dan is de vraag: wat wordt het wel? De ‘U’, waarbij we omlaag klappen en langer laag blijven,  of de ‘W’, waarbij er na een periode van herstel nogmaals een klap komt? Persoonlijk denk ik aan een andere vorm: het Nike logo. In deze vorm klappen we in de eerste instantie naar beneden, en is het herstel erg geleidelijk. Ik sluit mij daarbij volledig aan bij een quote uit een blog van PIMCO : ‘De economie heeft de lift naar beneden genomen, en maar moet met de trap naar boven’.

 

fig. 1. De ‘V’, ‘U’, ‘W’ en ‘Nike’ vorm.

 

‘Het economisch herstel krijgt mogelijk de vorm van een Nike logo’

 

Hoe krijgen we dit herstel weer op gang?

Er zijn drie factoren die een belangrijke rol spelen bij de koers van de conjunctuur. Ten eerste is dat de mate waarin we het virus kunnen beteugelen. Ten tweede is dat de steun van de overheid: hoe lang en in welke mate de overheid financiële steun blijft bieden. En ten derde speelt het consumentengedrag op de lange termijn een grote rol. Op dit moment geeft de consument minder uit en blijft het geld op de spaarrekening. Het wordt interessant om te zien of de consument dit nieuwe bestedingspatroon ook na het virus aanhoudt. 

 

Zie je nu al een duidelijke impact van het coronavirus op de verzekeringsmarkt?

De meeste directe impact op de Schade- en Inkomensmarkt is te zien bij het ziekteverzuim. Dat is natuurlijk geen verrassing: werknemers meldden zich de afgelopen tijd massaal ziek. In vele sectoren zat ziekteverzuim al in de lift: de schadelast zal nu zonder twijfel verder stijgen. Op de Schademarkt is de directe impact beperkt, maar de lange termijn impact mogelijk veel groter. De groei van de Schademarkt is uiteindelijk sterk gelinkt met de economische conjunctuur. Op het moment dat deze op jaarbasis een stevige klap gaat krijgen, door bijvoorbeeld een grote stijging in het aantal faillisementen later in het jaar, dan zullen we dat terugzien in het volume op de Schademarkt. Dat geldt voor zowel de particuliere als zakelijke markten. Ook hangt het af van de mate waarin de overheid noodlijdende bedrijven blijft steunen. Het zou kunnen zijn dat we de klappen nog redelijk op kunnen vangen.

 

Leidt deze impact tot nieuwe verzekeringsproducten?

Ik denk dat zowel verzekeraars als banken er goed aan doen om na de crisis kritischer te kijken naar het bestaande systeem. In een crisis als deze wordt duidelijk dat er veel risico’s bij huishoudens en bedrijven ongedekt zijn, ondanks de enorme omvang van de financiële sector. De financiële weerbaarheid van huishoudens en bedrijven is allesbehalve stevig. Tijdens deze crisis merk je dat de overheid vrijwel meteen op grote schaal moest ingrijpen met het bieden van financiële steun. Dan kan je je afvragen: in hoeverre bieden banken en verzekeraars nu voldoende financiële weerbaarheid? Bieden zij wel de juiste producten voor de bestaande risico’s? Dat zet op een fundamenteel niveau aan het denken. Hebben we als consument te weinig buffer, of zijn we op de verkeerde manier verzekerd? In die zin denk ik dat een kritische evaluatie van de bestaande producten belangrijk is. 

 

Op welke manier moeten/kunnen verzekeraars inspelen op de huidige ontwikkelingen op zowel maatschappelijk als economisch vlak?

Zonder in te gaan op specifieke producten zie ik daar een enorme kans. Ik denk dat men nu meer en meer beseft hoe onzeker de toekomst is, en de waarde van de verzekeraar ligt in het aanbieden van zekerheid. Neem bijvoorbeeld de flexwerkers. Hoewel deze arbeidsvorm vooral onder jongeren erg populair is, brengt het ook veel onzekerheid met zich mee. Flexwerkers hebben weinig rechten en geen sociale zekerheid. De komst van corona heeft legt deze fragiele arbeidsvorm nog eens extra onder de loep. De vraag is dan: op welke manieren kan een flexwerker zichzelf beschermen tegen risico’s? Dit vraagstuk is zowel een marktkans voor de verzekeraar als een uitdaging voor de overheid. 

 

In het vorige interview gaf je aan dat verzekeraars in de risicoprofilering meer zullen inleveren, met name door de toenemende complexiteit van risico’s. Hoe zie jij deze complexiteit terug in de huidige omstandigheden?

De pandemie heeft vooral bewezen hoe complex het is: bij wijze van spreken kan één vleermuis de hele wereld ontwrichten. Met name als we kijken naar de complexe risico’s van supply chains en de voedselvoorziening, denk ik dat we ons steeds bewuster worden van de hoeveelheid schakels in onze economie. We zijn het overzicht kwijt. De vraagstukken die daaruit voortkomen, zeker op het gebied van data, zijn zo complex dat ik niet denk dat verzekeraars dit op zichzelf kunnen doen. Het hangt er ook vanaf hoe de marktconcentratie in Nederland zich de komende tijd zal ontwikkelen. Ook dat zal leiden tot vragen over datacapaciteit. 

 

‘De pandemie heeft bewezen hoe complex risico’s in de huidige wereld zijn.’

 

Hoe gaat Baken met deze complexe vraagstukken om? 

Deze tijd vraagt om accurate, snelle en actuele data. Onze Kwartaalrapporten behandelen de jaarcijfers van de verzekeraars, die het DNB pas in augustus uitbrengt. Zo zijn onze klanten als eerste op de hoogte van de laatste cijfers. Ook  geven we in onze rapporten onze economische prognoses voor de komende vijf jaren. Doordat we nu nog niet weten hoe de economie zich precies zal gaan ontwikkelen, is het doorvertalen van deze cijfers naar prognoses over de verzekeringsmarkt nog lastig. De Kwartaalrapporten Schade en Inkomen bieden een leidraad met een inhoudelijk overzicht van de data die op dit moment beschikbaar is.

Gerelateerde artikelen

De kwartaalrapporten Schade en Inkomen zijn uit!

De Kwartaalrapporten Schade en Inkomen geven u inzicht in de actuele ontwikkelingen in de Nederlandse economie en op de Schade- en Inkomensmarkt ten tijde van de coronacrisis.

Lees verder

Vooruitblik: de verzekeringsmarkt in coronatijd

In verband met de binnenkort gepubliceerde Kwartaalrapporten  praat Daniel Koudijs, manager van Baken Adviesgroep, ons bij over de huidige staat van de economie en de verzekeringsmarkt.

Lees verder

MKB heeft meer vertrouwen, maar blijft onzeker

Onder ondernemers is het vertrouwen dat zij goed uit de coronacrisis komen gestegen ten opzichte van de maand ervoor. Dit blijkt uit de meest recente meting van de MKB coronamonitor van Motivaction en MKB Servicedesk.

Lees verder
Naar het nieuws